Rodzaje plastiku i ich oznaczenia – przewodnik po symbolach na opakowaniach
Zastanawiasz się, jakie są najważniejsze symbole na plastiku i czy opakowanie jest bezpieczne dla żywności lub do recyklingu? Ten przewodnik wyjaśnia najczęściej spotykane rodzaje plastiku, ich numery (1–7) oraz praktyczne zasady, jak interpretować oznaczenia i postępować w domu.
Rodzaje plastiku — szybka lista najważniejszych kodów i co z nich wynika
Poniższa lista to skondensowana odpowiedź użyteczna do szybkiego rozpoznania materiału i decyzji (recykling, ponowne użycie, kontakt z żywnością). Każdy numer to standardowy „resin identification code” stosowany na opakowaniach i ma bezpośrednie konsekwencje użytkowe.
- 1 (PET/PETE) — butelki do napojów, jednorazowe opakowania; najczęściej nadaje się do recyklingu, ale nie jest zalecane długotrwałe ponowne użycie do napojów.
- 2 (HDPE) — butelki detergentów, mleka; trwały i bezpieczny do kontaktu z żywnością, szeroko akceptowany w recyklingu.
- 3 (PVC) — rury, folie, opakowania do żywności; unikać podgrzewania i kontaktu z żywnością wrażliwą — zawiera dodatki, które mogą migrować.
- 4 (LDPE) — torby, folia, elastyczne opakowania; często nieakceptowane w zbiórce curbside, ale możliwe do recyclingu w punktach zbiórki folii.
- 5 (PP) — pojemniki microwavowe, zakrętki; dobry do ponownego użycia i zwykle bezpieczny do podgrzewania lewe w instrukcji producenta.
- 6 (PS) — styropian, tacki jednorazowe; słaba odporność na temperaturę; nie polecany do gorących napojów.
- 7 (Other) — m.in. PC, bioplasty, mieszanki; oznacza „inne” — wymaga indywidualnej oceny, często należy unikać podgrzewania.
1 — PET (PETE)
PET jest powszechny w butelkach napojów i opakowaniach jednorazowych. Jednorazowe butelki PET dobrze się poddają recyklingowi, ale powtarzalne użytkowanie do napojów nie jest zalecane ze względów higienicznych.
2 — HDPE
HDPE to materiał sztywny i odporny chemicznie, często używany do opakowań spożywczych. Sprawdzaj numer 2, gdy chcesz wybrać opakowania wielokrotnego użytku do żywności.
3 — PVC
PVC może zawierać plastyfikatory (ftalany) — szczególnie problematyczne w kontakcie z tłustą żywnością i przy podgrzewaniu. Unikaj używania tworzyw z numerem 3 do przechowywania i podgrzewania żywności.
4 — LDPE
LDPE występuje w elastycznych torebkach i foliach. Gdy masz folię lub torbę bez możliwości wrzucenia do kosza na plastik, sprawdź lokalne punkty zbiórki folii.
5 — PP
PP jest odporne na temperaturę i chemikalia, dlatego często oznacza opakowania nadające się do mikrofalówki i zmywarki. Szukaj numeru 5 przy pojemnikach przeznaczonych do podgrzewania.
6 — PS
Polistyren może uwalniać styren przy podgrzewaniu — ryzyko migracji do żywności. Nie zalecam używania styropianowych tacek do gorących potraw ani do ponownego użycia.
7 — Other (w tym PC i bioplasty)
Grupa nr 7 to mieszaniny i tworzywa nietypowe; jeśli opakowanie ma numer 7, traktuj je indywidualnie — sprawdź dodatkowe symbole lub oznaczenia producenta.
Co oznaczają symbole na plastikach — jak je odczytać
Tutaj wyjaśnię krótkie znaczenie piktogramów i skrótów, które znajdziesz obok numeru. Symbole informują o typie tworzywa (liczba), zgodności z żywnością (symbol kieliszka i widelca) oraz sposobie utylizacji (pętle strzałek).
- Trójkąt z cyfrą (resin code) — wskazuje typ żywicy (1–7). To podstawowa informacja o materiale.
- Symbol kieliszka i widelca — potwierdza, że opakowanie jest dopuszczone do kontaktu z żywnością. Jeśli go brak, nie zakładaj bezpieczeństwa kontaktu z żywnością.
- Strzałki w kółku / Möbius loop — oznacza, że materiał jest nadający się do recyklingu (czasem używany tylko do oznaczenia zawartości surowca). Sprawdź lokalne zasady, bo sam symbol nie gwarantuje przyjęcia w danym systemie zbiórki.
- Dodatkowe napisy (PETE, HDPE, PP) — literalne skróty tworzyw; pomagają potwierdzić typ tworzywa, gdy numer jest niewyraźny.
Oznaczenia na opakowaniach plastikowych — co dodatkowo sprawdzać
Poza numerem i piktogramami warto zwrócić uwagę na praktyczne informacje, które decydują o użytkowaniu i recyklingu. Szukaj też piktogramu mikrofalówki, temperatury maksymalnej, instrukcji mycia i informacji o zawartości recyklatu.
- Mikrofalówka / zmywarka — pozwala bezpiecznie podgrzewać lub myć w zmywarce; jeśli brakuje, nie ryzykuj podgrzewania.
- Temperatura — niektóre pojemniki podają temperaturę, do której materiał zachowuje właściwości; stosuj się do tych limitów, zwłaszcza przy PP i PET.
- Informacje o recyklacie (%) — wskazują udział materiału pochodzącego z recyklingu; ułatwiają wybór bardziej ekologicznego produktu.
- Instrukcja producenta — krótkie zalecenia dotyczące ponownego użycia i czyszczenia; to najpewniejsze źródło informacji dla konkretnego opakowania.
Zakończenie
Rozpoznanie i zrozumienie kodów oraz symboli to prosty sposób na bezpieczne używanie plastikowych opakowań i świadome decyzje proekologiczne. Sprawdzaj numer żywicy, symbol kontaktu z żywnością oraz dodatkowe piktogramy (mikrofalówka, temperatura, recyklat) — to wystarczy, by zdecydować, czy opakowanie można podgrzewać, myć w zmywarce lub oddać do recyklingu.
